Revolucionarna studija objavljena 23. juna 2026. godine u časopisu Nature Communications otkriva da veštačka inteligencija (VI) može identifikovati iznenađujući imuni marker koji pomaže u odluci koje pacijentkinje sa ranim stadijumom raka dojke mogu bezbedno izbeći hemioterapiju.
Veštačka inteligencija služi kao pomoćna tehnologija, a ne kao zamena za ljudsku stručnost.
— Profesor Daran O'Konor (Darran O'Connor), RCSI
Istraživanje, koje su predvodili Univerzitet medicine i zdravstvenih nauka RCSI (RCSI University of Medicine and Health Sciences) i Univerzitetski koledž Dablin (University College Dublin - UCD) u Irskoj, otkrilo je da je visoka gustina imunih ćelija koje ciljaju rak, posebno citotoksičnih T-ćelija, u mikrookruženju tumora zapravo povezana sa lošijim ishodima kada su pacijentkinje primale hemioterapiju.
Ovaj neočekivani nalaz omogućava personalizovanije lečenje za oko 70% godišnjih dijagnoza raka dojke koje su estrogen receptor-pozitivne i HER2-negativne (ER+HER2-), čime se mnoge pacijentkinje mogu poštedeti iscrpljujućih nuspojava.
Trenutne metode procene rizika često svrstavaju pacijentkinje sa ranim stadijumom ER+HER2- raka dojke u grupu "srednjeg" rizika, što često dovodi do toga da se hemioterapija propisuje kao mera predostrožnosti, uprkos neizvesnim koristima. Tim sa RCSI i UCD-a koristio je veštačku inteligenciju za analizu rutinski obrađenih uzoraka tkiva, čineći ovaj novi dijagnostički pristup potencijalno dostupnim i pravičnim u različitim zdravstvenim sistemima, uključujući i one u razvoju, jer je ekonomičniji od genetskog testiranja.
Ovaj uvid, vođen veštačkom inteligencijom, mogao bi da usmeri kliničare da odustanu od hemioterapije u slučajevima gde bi ona bila neefikasna ili čak štetna, značajno poboljšavajući kvalitet života pacijentkinja.
Ovo otkriće iz Irske deo je sve šire primene veštačke inteligencije u onkologiji. Samo mesec dana ranije, u maju 2026. godine, američka Agencija za hranu i lekove (FDA) odobrila je ArteraAI Breast, još jedan digitalni patološki alat dizajniran da predvidi rizik od metastaza kod pacijentkinja sa ranim stadijumom HR+/HER2- raka dojke i usmeri intenzitet lečenja.
Pored stratifikacije rizika, VI poboljšava skrining mamografijom, smanjuje lažno pozitivne rezultate, pomaže u dizajniranju kliničkih ispitivanja i podržava daljinsko praćenje pacijenata.
